Giá bộ nhớ tăng cao gây áp lực lên thị trường PC

Giá cổ phiếu Intel đã giảm mạnh 28,58% vào ngày 30 tháng 10 sau khi doanh thu mảng PC sụt giảm 5%, trong bối cảnh giá DRAM phổ thông lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay do các nhà sản xuất ưu tiên nguồn cung cho máy chủ AI.

Giá cổ phiếu của Intel (INTC) đã đóng cửa ở mức 65,76 USD vào ngày 30 tháng 10 (giờ địa phương), giảm 28,58%. Đây là mức giảm mạnh nhất trong một ngày kể từ năm 1974. Kết quả kinh doanh quý 3 được công bố vào ngày hôm trước cho thấy sự phân hóa lớn giữa các bộ phận kinh doanh: doanh thu từ trung tâm dữ liệu và AI đạt 7,3 tỷ USD, tăng 78% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi doanh thu mảng PC chỉ đạt 8,1 tỷ USD, giảm 5%.

Nguyên nhân dẫn đến sự chênh lệch kết quả kinh doanh giữa hai mảng này nằm ở cung cầu và giá cả bộ nhớ. Trong khi bộ nhớ dùng cho máy chủ đang thiếu hụt nguồn cung khiến giá tăng cao, thì tại thị trường PC, việc giá bộ nhớ leo thang lại làm tăng gánh nặng chi phí, từ đó kìm hãm nhu cầu. Do các nhà sản xuất bộ nhớ vẫn duy trì mức giá cao để giữ khả năng thương lượng, số lượng khách hàng có khả năng chi trả mức giá này tại thị trường PC đang dần giảm xuống.

Giá tăng do tình trạng thiếu hụt bộ nhớ

Trở ngại lớn nhất đối với mảng trung tâm dữ liệu của Intel không phải là nhu cầu mà là nguồn cung. Trong cuộc họp hội nghị ngày 29, David Zinsner, Giám đốc Tài chính (CFO) của Intel, cho biết: "Nhu cầu về các sản phẩm trung tâm dữ liệu và AI đang vượt xa khả năng cung ứng hiện có". Intel đã gặp khó khăn trong việc cung ứng sản phẩm do thiếu hụt linh kiện kết hợp với sự cố tại nhà máy ở Israel. CFO David Zinsner dự báo tình trạng thiếu hụt nguồn cung này sẽ kéo dài đến năm 2028.

Tình trạng thiếu hụt bộ nhớ cũng đang tiếp diễn. Theo DRAMeXchange, giá giao dịch cố định của DRAM phổ thông dùng cho PC vào tháng 10 là 27,50 USD, tăng 5,77% chỉ trong một tháng và lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay. Điều này là do các nhà sản xuất bộ nhớ ưu tiên phân bổ dây chuyền sản xuất cho các sản phẩm dùng cho máy chủ, khiến nguồn cung sản phẩm phổ thông bị giảm. TrendForce dự báo rằng mặc dù mức tăng giá giao dịch cố định của DRAM phổ thông sẽ chậm lại trong quý 4, nhưng vẫn sẽ tăng từ 10% đến 15% so với quý trước.

BofA đã hạ xếp hạng đầu tư đối với Intel từ 'Mua' xuống 'Trung lập'. Tổ chức này nhận định rằng do nhu cầu máy chủ AI đang tăng nhanh, áp lực về giá bộ nhớ sẽ khó có thể được giải tỏa trong thời gian tới. Những lo ngại này đã gây áp lực lên giá cổ phiếu của Intel.

Ngược lại, việc Samsung Electronics và SK hynix lần lượt đạt lợi nhuận kỷ lục trong quý 3 có sự đóng góp từ việc tăng giá bộ nhớ. Trong cấu trúc mà nguồn cung được ưu tiên phân bổ cho nhu cầu máy chủ và phần còn lại mới cung cấp cho các thị trường khác, các nhà sản xuất bộ nhớ vẫn duy trì được khả năng định giá.

'Nhu cầu PC' giảm nhưng khó giảm giá

Tình hình mảng PC lại hoàn toàn khác. Intel đưa ra dự báo doanh thu quý 4 là từ 15 tỷ đến 16 tỷ USD, thấp hơn mức kỳ vọng 17 tỷ USD của thị trường. Bộ phận chip PC được dự báo sẽ giảm hơn 20% so với quý 3. Intel cũng dự báo thị trường PC sẽ giảm 12% trong năm nay và tiếp tục giảm thêm 10% vào năm tới.

Nguyên nhân mà Intel chỉ ra chính là bộ nhớ. Lip-Bu Tan, Giám đốc điều hành (CEO) của Intel, phát biểu trong cuộc họp hội nghị: "Trong vài tuần qua, các khách hàng đã bắt đầu gửi đi những tín hiệu về sự trì trệ của thị trường PC với lý do giá cả và nguồn cung bộ nhớ". CFO David Zinsner nhận định sự trì trệ của PC sẽ kéo dài ít nhất đến nửa đầu năm tới và nói thêm: "Chúng tôi không kỳ vọng vào sự phục hồi liên tục cho đến khi nguồn cung bộ nhớ được cải thiện và giá cả bắt đầu bình ổn trở lại".

Do chi phí sản xuất PC tăng cao, ngay cả khi nhu cầu giảm, việc giảm giá bán cũng trở nên khó khăn. Theo TrendForce, tỷ trọng của bộ vi xử lý, bộ nhớ và thiết bị lưu trữ trong chi phí linh kiện laptop đã tăng từ khoảng 45% vào quý 1 năm 2025 lên khoảng 68% vào quý 3 năm nay.

CPU của Intel cũng không phải ngoại lệ. Khi giá linh kiện tăng, các công ty PC phải chọn giữa việc tăng giá bán hoặc chấp nhận giảm lợi nhuận. Cả hai phương án đều gây áp lực lên doanh số bán hàng. Vào ngày hôm sau khi Intel công bố kết quả kinh doanh, giá cổ phiếu của Dell và HP đã lần lượt giảm 10,77% và 9,58%.

Tình hình tại các doanh nghiệp Hàn Quốc cũng không khác biệt. Trong khi bộ phận bán dẫn (DS) giúp thúc đẩy kết quả kinh doanh quý 3 của Samsung Electronics, thì bộ phận Trải nghiệm thiết bị (DX) sản xuất điện thoại thông minh và TV đã cho biết: "Môi trường kinh doanh khó khăn vẫn tiếp diễn do chi phí linh kiện tăng cao".

Cái nhìn của các doanh nghiệp về thị trường bộ nhớ

Kim Woo-hyun, CFO của SK hynix, đã phát biểu trong cuộc họp hội nghị quý 3: "Tại thị trường PC và di động, sản lượng xuất khẩu giảm do gánh nặng chi phí và thiếu hụt nguồn cung từ việc tăng giá bộ nhớ, nhưng sự gia tăng nhu cầu cơ sở hạ tầng AI sẽ bù đắp cho điều này, giúp đà tăng trưởng của toàn bộ thị trường bộ nhớ tiếp tục duy trì".

Bộ phận kinh doanh bộ nhớ của Samsung Electronics cũng dự báo rằng mặc dù nhu cầu di động và PC vào năm tới có thể giảm một phần, nhưng đầu tư vào máy chủ AI sẽ tăng tốc, tập trung vào các trung tâm dữ liệu lớn.

Để nhu cầu máy chủ bù đắp được phần sụt giảm của nhu cầu PC và di động, việc các Big Tech tiếp tục mở rộng đầu tư vào AI là điều cần thiết. Hiện tại, chưa thấy dấu hiệu nào cho thấy các tập đoàn Big Tech lớn đang có ý định cắt giảm đầu tư. Ngược lại, họ còn cho thấy xu hướng muốn tăng thêm chi tiêu đầu tư. Dựa trên cơ sở này, có những ý kiến phản bác rằng lo ngại về việc đầu tư AI đã chạm đỉnh là quá mức.

Giá DRAM tháng 11 là phép thử đầu tiên

Kết quả kinh doanh của Intel cho thấy mặc dù các nhà sản xuất bộ nhớ vẫn duy trì được khả năng định giá, nhưng những khách hàng có khả năng chi trả mức giá cao để duy trì nhu cầu thực tế đang thu hẹp lại, chủ yếu chỉ còn là các Big Tech. Mô hình tương tự cũng xuất hiện tại Hàn Quốc: SK hynix và bộ phận DS của Samsung Electronics đạt kết quả kỷ lục nhờ bán bộ nhớ, trong khi bộ phận DX của Samsung Electronics – đơn vị mua bộ nhớ để sản xuất thiết bị – lại than phiền về gánh nặng chi phí.

Chỉ số cần theo dõi ngay lập tức là giá giao dịch cố định của DRAM vào tháng 11. Các công ty PC đã bắt đầu điều chỉnh chi phí bằng cách giảm dung lượng SSD. Cần theo dõi xem việc cắt giảm cấu hình này có dẫn đến việc giảm lượng đặt hàng DRAM hay không. Tiếp theo, cần kiểm tra kế hoạch đầu tư thiết bị năm 2027 của các Big Tech. Thị trường dự báo quy mô đầu tư sẽ vượt quá 1 nghìn tỷ USD, nhưng con số chính thức từ từng công ty vẫn chưa được công bố. Alphabet cũng mới chỉ tuyên bố rằng họ sẽ "tăng mạnh".

Còn quá sớm để kỳ vọng vào sự xoay chuyển của thị trường PC. Intel dự báo thị trường PC sẽ giảm thêm 10% vào năm 2027. CEO Lip-Bu Tan đã chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn: "Giá bộ nhớ đã tăng rất nhiều. Tôi dự đoán đây sẽ là một vấn đề cực kỳ nghiêm trọng đối với tất cả chúng ta vào năm 2027".

Khi việc mua sắm bộ nhớ của các công ty PC giảm đi, để duy trì mức giá hiện tại, nhu cầu từ các Big Tech phải tăng lên tương ứng. Giá DRAM tháng 11 sẽ là chỉ số đầu tiên để xác nhận liệu khả năng chống đỡ giá này có được duy trì hay không.

Đọc bản gốc (tiếng Hàn)